Jakob Böhme. Filozof-szewc, którego pokochał cały świat

„Człowiek nie może przez całe swe życie na tym świecie przedsięwziąć niczego, co byłoby dla niego pożyteczniejsze i konieczniejsze, jak to, że nauczy się poznawać siebie, czym jest, z czego lub z kogo pochodzi, po co został stworzony i jakie jest jego powołanie.”

Tymi słowami rozpoczyna się wyjątkowa podróż, której zadaniem jest przybliżyć odbiorcy życie wybitnego szewca-filozofa, żyjącego na przełomie XVI i XVII wieku. Odważnego mistyka, który pomimo przeciwności i głosów krytyki adwersarzy kontynuował swoje dzieła.

Zgorzelczanin Łukasz Chwałko stworzył film popularnonaukowy, który w sposób lekki i przyjemny dla odbiorcy, opowiada o życiu człowieka odczuwającego ponadzmysłowo – mowa o Jakubie Boehme.

Jakub Boehme powszechnie uważany jest za najwybitniejszego zgorzelczanina. Pasja i nieugiętość przyczyniły się do powstania wielu wybitnych i inspirujących dzieł, znajdujących uznanie na całym świecie. Dlatego też reżyser postanowił zrobić film nie tylko o wyjątkowym mieście, ale przede wszystkim o wyjątkowym człowieku, którego twórczość do dziś inspiruje cały świat.

Filozofia, mistyka, historia regionu, literatura

Godzinna opowieść pozwala poznać Jakuba Boehme od lat dziecięcych. Wątły chłopiec, o drobnej posturze ciała decyzją rodziców miał zostać szewcem. Jakub dysponował jednak cechami, które ukształtowały jego charakter i pozwoliły wnikliwiej spoglądać na otaczający świat. Już jako dziecko wyróżniał się nieśmiałością, ale i wrażliwością, która w połączeniu z młodzieńczą ciekawością, zaowocowała wieloma refleksjami. Zło, przemoc, cierpienie i wszechobecny ból nie dawały mu spokoju. Pragnął wiedzieć, dlaczego świat nie może być wolny od wszelkich negatywnych emocji i zdarzeń. Kiedy Jakub Boehme odbywał swoją podróż w celu zdobycia fachu, bacznie przyglądał się ludziom, ich emocjom. Chciał odkrywać tajemnice świata, niekoniecznie swojego zawodu. Po wędrówce na stałe osiadł w Zgorzelcu. Tam powstały największe dzieła, naznaczone głosami krytyki i wykluczenia.

Obdarzony łaską myśliciela, wyjątkowym darem dostrzegania okrutnych aspektów życia, mistyk czekał na uznanie przez teologów ponad 400 lat. Wcześniej mierzył się ze sprzeciwem wśród duchownych. Oskarżany był o herezje, a jego teksty utajano. Grożono mu banicją. To spowodowało, że przez kilka lat Jakub Boehme nie stworzył żadnego dzieła.

Handlarz nićmi, który inspirował

Mistyk wywarł ogromny wpływ na kolejne pokolenia twórców – literatów i filozofów. Odkrywali go wybitni polscy poeci. Adam Mickiewicz cenił Jakuba Boehme niezwykle wysoko, odkąd w Petersburgu miał okazję poznać jego teksty. Niektórych dzieł Słowackiego nie dałoby się tłumaczyć i analizować, nie odwołując się do Boehmego. Również niemiecki dramaturg i powieściopisarz, noblista Gerhart Hauptmann, wielbił dzieła napisane przez zgorzelczanina. Takich przypadków, kiedy to inspiracją zaraził twórców właśnie Boehme, jest na całym świecie wiele.

„Ciemność jest największą wrogością światła, a jest przecież przyczyną tego, że światło stało się jawne.”

Film Łukasza Chwałko „Jakub Boehme – życie i twórczość” stanowi wnikliwą analizę myśli mistyka. Duchowość, religia i filozofia to intrygujące punkty naszego człowieczeństwa, dlatego tematy te przenikają się, a Jakub Boehme, mimo że żył kilka wieków temu, wciąż jest interesujący dla odbiorcy. Nie bez powodu Boehme zajął szczególne miejsce w historii mistyki i filozofii. Jego inspirujące myśli są ponadto ponadnarodowe i uniwersalistyczne, a jego dzieła czytane były na rosyjskich uniwersytetach i promieniowały na kulturę tego kraju. Oczywisty jest również wpływ filozofa na kulturę europejską.

Odbiorcą filmu może być każdy

Zwykły widz odnajduje w Jakubie przede wszystkim szewca-myśliciela. Kogoś, kto jest bliski ze względu na swoje pochodzenie i możliwości, jakie ofiarowało mu życie. Może stać się źródłem inspiracji do zmian i nowych refleksji nad losem jednostki czy całych społeczności. Stanowi również dowód na to, że bycie „zwykłym” nie stoi na przeszkodzie do zgłębiania wiedzy. Z jednej strony mistrz szewski, handlarz nićmi, z drugiej wielki mistyk, filozof, myśliciel. Wciąż jednak nieposiadający wykształcenia.

Jednocześnie film mógłby stać się ważną częścią fakultetów uniwersyteckich. Filozofia, historia, religia, literatura – wszystkie te dziedziny pojawiają się w dokumencie tworząc spójną treść, która jest swego rodzaju badaniem nad Twórcą i jego dziełami. Film wdziera się również w lukę edukacji filozoficznej. Boehme choć jest popularny, to wciąż mało się o nim mówi. Godzinna opowieść przełamuje pewną niewiedzę. Między innymi dlatego „Jakub Boehme – życie i twórczość” znalazł swoje miejsce w prezentacjach uczelni wyższych, posiada referencje uniwersytetów polskich, czeskich, angielskich i amerykańskich.

Film pozbawiony jest efektów specjalnych, zmusza do skupienia. Jest bogaty w treść, a nie w zbędne obrazy. Odwołuje się do najgłębszych warstw intelektu odbiorcy. Skłania do refleksji, z których na co dzień rezygnujemy z powodu braku czasu czy nawet chęci podejmowania trudnych tematów. Zrozumienie filozofii Jakuba  Boehme wymaga zagłębienia się w treść. O tym reżyser nie zapomina, dlatego w filmie prof. Monika Rzerzycka, prof. Jan Tomkowski, dr Andreas Hahn, prof. Józef Piórczyński,  Matthias Wenzel, Jerzy Prokopiuk, prof. Wojciech Kunicki oraz Joel Burnell tłumaczą to, co dla niezorientowanego w filozofii odbiorcy może być niejasne w dziełach Jakuba Boehme. W interesujący sposób przybliżają także życiorys mistyka.

Film jest już wydany na DVD w języku polskim oraz z napisami czeskimi. W przygotowaniu jest wersja wielojęzyczna. Informacje o możliwościach nabycia filmu można uzyskać na stronie www.meandria.com

Zwiastun filmu:

Zostaw komentarz

Imię
E-mail
Comment

Polub nas